‘Papa zegt dat jij geld van hem steelt’ – de valkuilen van mantelzorg en financiën

Mantelzorg en financiën gaan vaak hand in hand. Wanneer een ouder of naaste de grip op administratie en geldzaken verliest, is het logisch dat je als mantelzorger inspringt. Maar helpen bij bankzaken, facturen en overzicht houden kan onverwacht emotioneel zwaar worden. Wat begint als praktische ondersteuning, kan uitmonden in wantrouwen, spanningen en mentale overbelasting. In dit persoonlijke verhaal lees je hoe kwetsbaar mantelzorg en financiën kunnen zijn en waar de valkuilen liggen.

Mijn vader was boekhouder bij een wegenbouwbedrijf. Hij was erg stipt en accuraat. Je ziet vaak dat kinderen het voorbeeld van hun vader overnemen. In mijn geval was ik op school ook goed in de vakken die met boekhouden te maken hadden. Ik had daar goede punten voor, maar ik was niet van plan hetzelfde te gaan doen als mijn vader. Ik wilde onderwijzer worden en ging naar de Pedagogische Academie. Waar ik na 4 jaar mijn diploma ‘volledig bevoegd onderwijzer’  haalde.

De onderwijs arbeidsmarkt was destijds erg slecht. Na een aantal vergeefse sollicitaties heb ik besloten om toch maar in de financiële richting te solliciteren. Mijn eerste baan was assistent accountant bij het ministerie van Landbouw en Visserij en mijn laatste baan was staffunctionaris van een onderwijsgroep; een combinatie van onderwijs en financiën; de twee vakgebieden waar ik goed in was.

Wantrouwen en beschuldigingen bij vergeetachtigheid

In dezelfde periode dat mijn loopbaan afliep kregen mijn ouders de eerste vergeetachtigheid verschijnselen. Eerst mijn vader. De persoon die als boekhouder zijn mannetje stond wist niet meer wat hij nu met facturen aan moest. Alles stapelde zich op. Tot mijn moeder mij belde dat Pa ondersteuning nodig had. Snel via internet bankieren geregeld en hem op zijn hart gedrukt dat acceptgiro’s van goede doelen geen verplichting betekenen. Bij mijn vertrek hoorde ik Pa tegen Ma zeggen: ‘Zo heb ik mijn eigen boekhouder’.  

Tot ik de volgende dag door moeder werd gebeld: ‘Papa zegt dat jij geld van hem steelt’. Wat bleek nou? Hij snapte het hele internet bankieren niet. Mijn vader overleed aan een plotseling gesprongen slagader (aneurysma). Dat was enkele dagen nadat hij mij voor dief had uitgemaakt. Dat ik volgens mijn vader een dief was is altijd bij mij blijven hangen. Dat heeft een hoop van mijn mentale gezondheid gevergd.

Tips mantelzorg en financiën

Om andere mantelzorgers hiervoor te behoeden geef ik vanuit mijn ervaringen de volgende adviezen:

  1. Zoek als mantelzorger een persoon voor de financiën en administratie die gevoelsmatig meer afstand heeft van de persoon die mantelzorg ontvangt. Het is vaak zeer gevoelige materie. Indien dit niet mogelijk is:
    – Schaf een kasboekje aan en hou de wekelijkse uitgaven daar in bij.
    – Na verloop van een aantal weken heb je ervaringscijfers zodat je weet wat je wekelijks budget voor cash aankopen is.
    – Maak een overzicht van automatische bank incasso’s.
    – Te betalen facturen verwerken via Internet Bankieren.
  2. Bewaak je emotionele grenzen. Voorkom dat je jezelf vereenzelvigd  met de persoon die de mantelzorg ontvangt. Dit kan een hoop van je mentale weerbaarheid vergen. Neem vooral geen zaken over. Maar geef advies en laat de cliënt het zelf praktisch uitvoeren.
  3. Mochten de eerdere adviezen niet zijn gelukt dan kan je met je vragen ook nog terecht bij de volgende instanties:
    Helpdesk geldzaken: voor inwoners van Den Haag met geldzorgen.
    Financieel Servicepunt (FSP) voor inwoners van Rijswijk
    Servicepunt XL locaties van Wijkz in Den Haag. Hiervan zijn er per wijk vaak meerdere.

Zoek een externe vertrouwenspersoon die het overzicht heeft van inkomsten en uitgaven van een doorsnee huishouden. Volg zijn /haar adviezen op. Sla ze niet in de wind, want de vertrouwenspersoon is niet voor niets verzocht om de boel weer op de rails te helpen. Pik uit de adviezen de regels die het beste bij je passen. Hiermee voorkom je ervaringen zoals ik heb gehad. Bij mij was het duidelijk dat mijn moeder uiteindelijk in het uiterste geval mijn vader heeft overtuigd om hulp bij mij in te roepen. Anders was er veel fout gegaan nadat mijn vader overleed. Ik probeer te voorkomen dat mensen maar blijven aanrommelen zonder dat zij hulp vragen.          

Frank

Mantelzorg en financiën

Kompassie ondersteunt mantelzorgers en naasten van mensen met een psychische kwetsbaarheid in Den Haag. Heb je vragen over grenzen stellen, mentale weerbaarheid of het omgaan met spanningen in de zorgrelatie? Dan kun je terecht bij Kompassie voor een luisterend oor en advies.

Bij Kompassie delen we ervaringsverhalen zoals die van Frank om mantelzorgers en naasten te helpen bij het omgaan met praktische én mentale uitdagingen. Lees meer over mantelzorg en financiën, persoonlijke tips, herkenbare situaties en adviezen om je veerkracht te versterken. Ontdek ook andere artikelen van Frank over eenzaamheid en mantelzorg, en laat je inspireren door ervaringsdeskundigheid van echte Kompassiaan.